hersenen
Productiviteit

Verander jouw Fixed mindset in een Growth mindset, daar word je een stuk gelukkiger van

Het is ochtend, je wekker gaat af maar die snooze je. Je opent Instagram. En ziet dat een account wat je volgt een foto heeft gepost. Binnen een kwartier heeft deze foto al 100 hartjes gekregen. Dit account heeft duizenden volgers, iets wat jou maar niet lijkt te lukken. Al haar foto’s zijn ook altijd zo perfect! Kon jij maar zulke mooie foto’s maken.. Nog voor je hebt gedoucht en hebt ontbeten, heb je een naar gevoel in je buik. Want zo goed ben jij niet. Jij krijgt dit nooit voor elkaar.

We hebben allemaal wel eens zo’n dag, toch? Maar echt prettig voel jij je er niet door. Je komt er ook geen steek verder door, je voelt je alleen maar onzeker en geblokkeerd. Niet bepaald een goede start om iets moois te gaan maken. Maar het kan best tricky zijn om deze gevoelens van je af te zetten en een positievere bril op te zetten. Helaas weet ik maar al te goed dat dit veel moeite en oefening kost. Maar het is het zó waard om het te proberen.

Fixed Mindset

De momenten waarop je denkt dat je iets niet kan, dat anderen alles beter kunnen en dat je beter meteen kan stoppen met wat je doet; dat zijn de momenten waarop jij een Fixed Mindset hebt. Deze term, en de tegenhanger Growth Mindset, zijn bedacht door psychologe Carol Dweck. Zij heeft hier al onwijs veel onderzoek naar gedaan, waar allerlei andere onderzoekers en psychologen op hebben voortgebouwd.

Wanneer je een Fixed Mindset hebt, staat jouw zelfbeeld vast. Je hebt bepaalde overtuigingen over wie jij bent en wat jij kan, hier kan niks aan veranderd worden. Er zijn geen andere mogelijkheden. Dweck noemt mensen met een Fixed Mindset ook wel aanhangers van de entiteittherorie. Dit betekent dat deze mensen hun intelligentie en vaardigheden zien als een losstaand ding. Iets wat nu eenmaal in je zit, of niet.

Growth Mindset

De tegenhanger van de Fixed Mindset, is de Growth Mindset. In tegenstelling tot de entiteittheorie, ziet deze groep intelligentie als spierkracht. Wanneer je je brein blijft trainen, zullen je mentale capaciteiten ook blijven groeien. Niet gek dus dat deze invalshoek ook wel de groeitheorie wordt genoemd.

Stel dat twee kinderen een toets moeten maken. Beide kinderen halen een vette onvoldoende. Het ene kind heeft een fixed mindset en het andere een growth mindset. Het kind met de fixed mindset zal een flinke deuk in haar zelfvertrouwen krijgen. Voor een kind met een fixed mindset is een toets namelijk een manier om haar intelligentie te testen. Het kind met de growth mindset zal echter denken dat ze een beter cijfer zou kunnen halen met meer inzet. De onvoldoende schrijft ze toe aan factoren waar ze zelf iets aan kan veranderen. Door de volgende keer beter of anders te leren, haalt het kind met de growth mindset een hoger cijfer. Het kind met de fixed mindset haalt hetzelfde of zelfs een lager cijfer; het kind heeft immers niet het gevoel zelf iets aan de uitslag te kunnen veranderen.

bateson piramide

Overtuigingen zijn niet absoluut

Een fixed mindset en een growth mindset zijn allebei gebaseerd op jouw overtuigingen. Deze overtuigen hebben ontzettend veel invloed op jouw leven. En jouw leven heeft ontzettend veel invloed op deze overtuigingen. Gelukkig zijn deze overtuigingen niet permanent. En gelukkig zijn deze overtuigen ook aan te passen! Door voor jezelf na te gaan wat jouw overtuigingen zijn, ben je al een heel eind. Veranderingen in jouw overtuigingen, kunnen ook veel veranderingen in je gedrag of omgeving teweeg brengen, of in je identiteit. De piramide van Bateson laat dit heel mooi zien.

Tsja, zo klinkt het allemaal wel heel makkelijk toch? Ik weet ook dat het in de praktijk niet zo makkelijk gaat. Wel, weet ik dat bewustwording de eerste stap is om iets te veranderen. Dus die heb je alvast maar mooi in de pocket! Er zijn verschillende methoden die je zou kunnen gebruiken om je overtuigen te veranderen, zoals bijvoorbeeld Neuro Linguistisch Programmeren, ook wel NLP genoemd. Je kan ook aan de slag gaan met positieve affirmaties, of door de principes van instant influence toe te passen. Het belangrijkste is dat je een manier vind die bij jou past, anders kom je écht geen steek verder.

growth mindset

Niemand is ‘zomaar’ zo goed

Niemand is magisch geboren met het talent om perfecte instagram foto’s te maken. Hoewel het idee dat je door ergens 10.000 uren in te stoppen expert wordt al is ontkracht, zit er wel wat in. Ja, aanleg of ‘talent’ speelt zeker een rol. Maar vaak heb je zeker aanleg voor datgene wat je het liefste doet. Ik heb geen aanleg om een topsporter te worden, of geweldig muzikant. Helaas pindakaas. Maar gelukkig vind ik dit gekke internetwereldje en schrijven over ondernemen, fotografie en psychologie ook een heel stuk leuker. Het gaat me ook een stuk makkelijker af dan hardlopen. Naast aanleg speelt ook je omgeving een hele vette rol. Het maakt veel verschil om bijvoorbeeld supportive ouders of vrienden te hebben. Wat ook een verschil maakt, is waar je bent geboren. In Nederland heb je betere kansen dan in een ontwikkelingsland. En zo zijn er meer factoren waar je niks aan kan doen, die jouw leven en kansen beïnvloeden.

Máár de overige factor heb je zelf in de hand; namelijk jouw inzet. Ik durf ook wel te beweren dat dit de belangrijkste factor is. Want je kan wel de aanleg hebben en alles in je omgeving mee hebben, maar als je op je billen blijft zitten kom je niet verder. Dus, steek die 10.000 uren in wat jij echt heel erg graag doet! Dat is de enige manier waarop je ergens gaat komen. Maakt iemand mooiere instagram foto’s dan jij? Awesome, dan heb je een perfect voorbeeld wat je kan gebruiken om zelf ook beter te worden. Lucky you! 

Optimale omgeving

Ga ik het echt zeggen? Ja, ik ga het echt zeggen. Get out of your comfort zone! Man, wat is die zin veel gebruikt in de afgelopen jaren. Ze zouden zo maar eens gelijk kunnen hebben, toch? Alleen zou ik wel graag wat nuance willen aanbrengen, want bij dat zinnetje krijg ik altijd het gevoel dat ik moet gaan bungee-jumpen ofzo. Niet ideaal. Vygotski, een Russische psycholoog, heeft een mooi model bedacht. De zone van naaste ontwikkeling. Vygotski geloof dat je door uitdaging te zoeken, die nét buiten je comfort zone is, enorm kan groeien. Maar wanneer je te ver uit je comfort zone stapt, kom je enkel in een paniekland terecht. Hier leer je juist helemaal niks, de kans is groter dat je een volgende keer juist banger bent om iets te gaan doen.

De kunst is dus om een omgeving voor jezelf neer te zetten, waarin je jezelf genoeg kan uitdagen. Maar deze omgeving moet tegelijkertijd veilig genoeg zijn dat je de uitdaging aan durft te gaan. Zo’n omgeving kun je zelf samenstellen door bijvoorbeeld afspraken te maken met vrienden, of door een coach te zoeken. Zo maak je een eigen vangnetje. Ondertussen kun je dan jezelf uitdagen om stapjes uit je comfort zone te nemen, waardoor je jouw comfort zone uiteindelijk alleen maar groter maakt. Kies je uitdagingen wel zorgvuldig! Alleen omdat iets eng is, of een uitdaging, betekent het niet dat het iets is wat je zou moeten doen. Ga goed na wat je zélf zou willen leren of verbeteren. Choose your battles wisely! 

hersenen

Bronnen

Naast de bronnen die ik in de tekst al linkte, heb ik ook de onderstaande bronnen gebruikt voor dit artikel. Schouderklopje voor mij, omdat ik ná het afronden van mijn Bachelor nog braaf aan bronvermelding doe. Het ging me alleen nét een stapje te ver om APA te verwijzen.

NLP, Nivoz, Carol S. Dweck, ontwikkelingsvoorsprong en Kessia Nanuru’s afstudeerverslag.

De super awesome illustraties zijn ook gemaakt door Kessia, oorspronkelijk maakte ze deze voor haar afstudeerproject over Sketchnotes.

minty potlood

Heb jij ook wel eens last van een fixed mindset? Hoe ga jij daar mee om?

You Might Also Like

1 Comment

  • Reply Esther 11/07/2017 at 12:56

    Ik denk dat iedereen momenten heeft waarop je jezelf betrapt op ‘doemdenken’. Het is inderdaad de kunst om jezelf weer op te peppen en de positieve dingen te zien. Ik denk ook dat tevredenheid een grote rol speelt. Als je tevreden kunt zijn, hoef je niet te oordelen en zal je jezelf ook minder naar beneden praten. Dankbaarheid is ook een mooie om te groeien, dankbaar zijn voor alles wat je mag leren en op je pad komt.
    Leuk artikel!
    Grt
    Esther

  • Leave a Reply

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.